"Schronisko na Koziej Górze"

Kozia Góra (686 m n.p.m.) to szczyt na terenie Bielska- Białej. Porośnięta jest lasem mieszanym z przewagą buku. Szczyt ten jest celem wędrówek wielu bielszczan zarówno zimą, jak i latem.
Atrakcją Koziej Góry jest naturalny tor saneczkowy. Został on zbudowany w okresie międzywojennym, a w latach 50. XX w. powiększony do najdłuższego naturalnego toru saneczkowego w Europie. Obecnie jest nieczynny.
Na początku XX w., na szczycie Koziej Góry niemieccy bielszczanie wznieśli okrągłą altanę "Steffansruhe" – obiekt poświęcony burmistrzowi Bielska – dr. Steffanowi. Szczątki altany są widoczne do dzisiaj.

Na stoku Koziej Góry znajduje się schronisko turystyczne „Stefanka”. Jego początki datuje się na koniec wieku XIX. W owym czasie powstała tam chata służąca robotnikom leśnym za schronienie.
W 1909 roku budynek przejęło Towarzystwo Popierania Turystyki i w 1912 roku przekształciło go w schronisko Rodelhütte. Po raz pierwszy schronisko zostało wspomniane w przewodniku Kazimierza Sosnowskiego w 1926. W tym samym roku. schronisko przejęła niemiecka organizacja Beskidenverein, która rozbudowała budynek. Dobudowała m.in. werandę i piękną salę w kształcie rotundy. Schronisko służyło turystom (głównie niemieckim), korzystającym z toru saneczkowego prowadzącego aż do Cygańskiego Lasu. Stąd też często obiekt nazywano "schroniskiem nad torem". Nazwa "Stefanka" pochodzi natomiast od nazwiska dr Karola Steffana - burmistrza bielskiego (i jednocześnie prezesa Beskidenvereinu), któremu wystawiono obelisk z pamiątkową tablicą na samym wierzchołku pobliskiej Koziej Górki. Po wojnie schronisko zostało przejęte przez PTT, następnie PTTK, a później przez Urząd Miasta Bielska-Białej, który do tej pory sprawuje pieczę nad budynkiem. Przez jakiś czas schroniskiem zarządzała spółka Zieleń Miejska, a potem harcerze z ZHR. W 2005 roku władze miasta wypowiedziały dzierżawę harcerzom, ze względu na złamanie warunków dzierżawy, i powierzyły kierowanie obiektem prywatnej osobie.

Jak dojść do schroniska?

1. • z Cygańskiego Lasu - szlak czas przejścia: w górę ok. 1 h; w dół ok. 45 min. Trasa rozpoczyna się w Cygańskim Lesie na końcowym przystanku MZK. Kierujemy się za szlakiem żółtym, który prowadzi nas alejkami Cygańskiego Lasku, obok kortów tenisowych i niedaleko restauracji Czerwony Kapturek. Droga prowadzi na polanę z nieczynną skocznią narciarską. Mijamy potok Studzienny i rozpoczynamy ostre podejście w górę ponad skocznię. Idąc dalej docieramy do drewnianej altanki i żwirowej drogi dojazdowej do schroniska Stefanka. Wśród gęstego lasu szlak trawersuje północne i zachodnie zbocza Koziej Góry. Po około 50 minutach dochodzimy do niebieskiego szlaku łącznikowego, który prowadzi na szczyt Koziej Góry a następnie do schroniska.
2. • z Cygańskiego Lasu przez Błonia - szlak czas przejścia: w górę ok. 1 h; w dół ok. 45 min. Szlak zielony na Stefankę rozpoczyna się w Cygańskim Lesie obok przystanku MZK. Przejście wschodnimi obrzeżami Cygańskiego Lasu w okolice Mikuszowickich Błoni zajmie nam około 15 minut. Za hotelem "Błonie" szlak zielony skręca w prawo. Dochodzimy do nieczynnego toru saneczkowego, który został wybudowany w okresie międzywojennym, a w latach 50-tych powiększony do rozmiarów najdłuższego toru w Europie (2200 metrów długości i 30 wiraży). Tor zlikwidowano ostatecznie w 1991 roku, chociaż pewne próby reaktywacji widoczne były jeszcze w tym roku. Idziemy teraz cały czas wzdłuż toru saneczkowego położonego na północnych stokach Koziej Góry. Trasa jest łagodna i po około 1 godziny osiągamy polanę zwaną Górną Równią, na której znajduje się schronisko Stefanka. W miejscu gdzie szlak zielony skręca w las - w pobliżu toru saneczkowego - rozpoczyna się kamienista droga dojazdowa do schroniska na Koziej Górze. Trasa jest bardzo spokojna. Wzdłuż drogi ustawione są ławki i ławy a nawet drewniana altanka z zadaszeniem. Kilka razy droga przebiega w okolicy toru saneczkowego, dzięki temu możemy podziwiać pozostałości toru, a w szczególności monumentalne, kamienne wiraże.
3. • z Mikuszowickich Błoni - szlak czas przejścia: w górę ok. 1 h 15 min.; w dół ok. 45 min. Szlak zaczyna się powyżej placu zabaw. Obok starej leśniczówki miejskiej kierujemy się w stronę lasu. Mijamy pomnik leśniczego Andrzeja Schuberta z 1900 roku i okrągły stół ołtarzowy tzw. kamień Jana, z wyrytą datą 1817 rok i o obwodzie 5,58 m. Został on ustawiony najprawdopodobniej na pamiątkę 300-lecia Reformacji i tajnych nabożeństw luterańskich odprawianych pod Równią w XVII i XVIII wieku. W głębi, po lewej, widoczne są pozostałości po rozebranym amfiteatrze. Jeszcze kilkanaście lat temu odbywały się tutaj imprezy estradowe. Dalej idziemy lasem, wschodnimi zboczami Koziej Góry na Siodło pod Równią (601 m n.p.m.) z drewnianą altaną. Trasa z Błoni na Siodło pod Równią zajmie nam około 45 minut. Dalej szlak czerwony prowadzi przez Bystrą na Klimczok. My skręcamy w prawo za niebieskim szlakiem i po około 30 minutach dotrzemy do polany ze schroniskiem.

Szlaki ze Stefanki:
GDZIE	CZAS	KOLOR SZLAKU
Szyndzielnia przez Kołowrót	1h 30 min	szlak niebieski   szlak żółty
Mikuszowice Cygański Las	1h	szlak niebieski  szlak żółty
Las Cygański	1h 15 min	szlak zielony
Mikuszowice Błonia (przez Siodło pod Równią)	45 min	szlak niebieski  szlak czerwony
Mikuszowice Błonia	45 min	szlak zielony
Bystra Górna (przez Siodło pod Równią)	30 min	szlak niebieski  szlak czerwony

Opracowanie: Ewa Kuboszek